परिचय
बोराबाँध नेपालको सुनसरी जिल्ला अन्तर्गत वराहक्षेत्र नगरपालिका–६ मा अवस्थित, सप्तकोशी नदीको किनारमा पर्ने एक प्रमुख प्राकृतिक तथा पर्यटकीय स्थल हो। सुरुमा नदी कटान नियन्त्रणका लागि निर्माण गरिएको यो स्थान पछिल्ला वर्षहरूमा घुमघाम, फोटो–भिडियो सुटिङ र आन्तरिक पर्यटनका लागि लोकप्रिय बन्दै गएको छ।
बोराबाँधको नामाकरण र उद्देश्य
बोराबाँध नाम यसको संरचनाबाट आएको हो। सप्तकोशी नदीको तीव्र बहावका कारण हुने नदी कटान रोक्न बालुवा वा सिमेन्ट भरिएका बोरा प्रयोग गरेर बनाइएको बाँधलाई स्थानीय भाषामा बोराबाँध भनिन्छ।
यसको मुख्य उद्देश्य:
- नदी कटान नियन्त्रण
- आसपासको बस्ती र जमिन संरक्षण
आज यही संरक्षण संरचना पर्यटकीय आकर्षणमा रूपान्तरण भएको छ।
प्राकृतिक सौन्दर्य
सप्तकोशी नदीको विशाल बहाव, खुला क्षितिज र शान्त वातावरणले बोराबाँधलाई विशेष बनाएको छ।
🌅 सूर्यास्तको दृश्य यहाँको मुख्य आकर्षण हो।
📸 फोटोग्राफर, युट्युबर र टिकटक क्रिएटरहरूका लागि बोराबाँध उत्कृष्ट लोकेसन मानिन्छ।
पर्यटन विकास र आकर्षण
पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जालमा बोराबाँधका भिडियो र तस्बिरहरू भाइरल भएपछि यहाँ आउने पर्यटकको संख्या उल्लेख्य रूपमा बढेको छ।
यहाँ पाइने सुविधा:
☕ कफी तथा चिया पसल🍜 खाजा तथा फास्टफुड
🔥 क्याम्प फायर
यसले स्थानीय युवाहरूलाई रोजगारी र स्वरोजगारको अवसर पनि सिर्जना गरेको छ।
स्थानीय अर्थतन्त्रमा प्रभाव
बोराबाँधको विकाससँगै वराहक्षेत्र क्षेत्रको आर्थिक गतिविधि बढेको छ।
- साना व्यवसाय फस्टाएका छन्
- आन्तरिक पर्यटन प्रवर्द्धन भएको छ
- स्थानीय समुदायको आम्दानीमा वृद्धि भएको छ
यसले प्राकृतिक संरक्षण र पर्यटन विकास सँगसँगै सम्भव छ भन्ने उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ।
सुरक्षा र सावधानी
⚠️ सप्तकोशी नदी नेपालकै सबैभन्दा जोखिमयुक्त नदीमध्ये एक हो।
विशेषगरी वर्षायाममा पानीको सतह अत्यधिक बढ्ने भएकाले:
- नदीको नजिक जानु अघि सावधानी अपनाउनुहोस्
- वर्षायाममा बालबालिकासँग विशेष सतर्कता राख्नुहोस्
- स्थानीय सूचना र चेतावनीको पालना गर्नुहोस्
दीर्घकालीन रूपमा सुरक्षित पर्यटन विकासका लागि स्थायी संरचना र व्यवस्थापन योजना आवश्यक देखिन्छ।
बोराबाँध कहाँ पर्छ ? (Location of Boraband)
📍 जिल्ला: सुनसरी📍 नगरपालिका: वराहक्षेत्र–६
📍 नदी: सप्तकोशी
निष्कर्ष
बोराबाँध, सुनसरी आज केवल नदी नियन्त्रण संरचना मात्र होइन,
👉 प्राकृतिक सौन्दर्य
👉 आन्तरिक पर्यटन
👉 स्थानीय आर्थिक विकास
सबैको संगम बनेको छ। उचित संरक्षण, प्रचार–प्रसार र व्यवस्थापन गर्न सकिएमा बोराबाँध भविष्यमा पूर्वी नेपालको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य बन्ने प्रबल सम्भावना छ।